Cổ Loa Thành – Kiến trúc kinh đô độc đáo nhất của người Việt Nam cổ xưa

Vào năm 208 trước Công nguyên, sau khi thống nhất bộ tộc Âu Việt và Lạc Việt, rồi lập nên nước Âu Lạc, An Dương Vương đã chọn huyện Đông Anh ( thuộc Hà Nội ngày nay) để lập kinh đô và tiến hành xây dựng Cổ Loa thành. Vì vậy đây chính là kinh đô thứ năm của nước ta và là một trong những công trình kiến trúc độc đáo của người Việt cổ.

Vị trí tọa lạc của Cổ Loa Thành

co-loa-thanh-2

Vào khoảng thế kỷ III – TCN, Thành Cổ Loa được xây dựng dưới thời trị vì của An Dương Vương, do sự chỉ đạo trực tiếp của Cao Lỗ. Thành Cổ Loa tọa lạc tại một khu đất đồi nằm ở tả ngạn sông Hoàng – là một nhánh lớn của sông Hồng. Vào thời Âu Lạc thì vị trí của Cổ Loa nằm ngay tam giác châu thổ sông Hồng, là nơi giao lưu giữa đường thủy và đường bộ. Vì vậy từ đây có thể kiểm soát được cả đồng bằng lẫn vùng núi.

Hơn nữa, vùng đất Cổ Loa Thành tọa lạc còn được gọi là Phong Khê, là một vùng đồng bằng với dân cư đông sống bằng nghề làm nông và thủ công nghiệp. Việc dời đô từ Phong Châu được xem là giai đoạn người Việt Cổ chuyển khu vực sinh sống từ vùng núi Trung du về định cư tại vùng đồng bằng.

Kiến trúc độc nhất của Cổ Loa Thành

co-loa-thanh

Cổ Loa Thành có diện tích gần 46ha, theo như người xưa thì Cổ Loa Thành gồm 9 vòng xoáy trôn ốc, nhưng hiện còn 3 vòng thành là: thành Nội, thành Trung, thành Ngoại với tổng chiều dài là 15,820km. Thành được xây dựng theo phương thức “hai trong một” là đào đất đến đâu khoét hào sâu đến đó. Lấy đất đắp nên thành, thành đắp đến đâu lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Khi xây thành, người Việt cổ đã dùng địa hình tự nhiên, tận dụng chiều cao của các đồi, gò, đống và những dải đất cao dọc theo sông rồi đắp thêm đất cho cao để xây nên hai bức tường thành phía ngoài, vì thế hai bức tường thành này có đường nét uốn lượn theo địa hình.

– Thành Nội hình chữ nhật, cao trung bình 5m so với mặt đất, mặt thành rộng từ 6m-12m, chân rộng từ 20m-30m, chu vi 1.650m và có một cửa nhìn vào tòa kiến trúc Ngự triều di quy.

Tại thành nội có rất nhiều các công trình cũ như: Đình, đền, chùa, am, miếu…Nổi bật nhất là ngôi đền có tượng An Dương Vương bằng đồng. Trước đền là Giếng Ngọc, theo như sự tích Mỵ Châu Trọng Thủy thì đây là nơi Trọng Thuỷ tự tử nên nước giếng này đem rửa ngọc trai làm ngọc sáng thêm. Đây là nơi chứa đựng rất nhiều giá trị văn hóa của người Việt Nam.

– Thành Trung là một vòng thành không có khuôn hình cân xứng, chu vi 6.500m, có năm cửa ở các hướng: đông, nam, bắc, tây bắc và tây nam, trong đó cửa đông ăn thông với sông Hoàng.

– Thành Ngoại cũng không còn hình dáng rõ ràng và có chu vi hơn 8.000m.

Mỗi vòng 3 thành đều có hào nước bao bên ngoài, rộng trung bình từ 10m đến 30m. Các vòng hào thông nhau với sông Hoàng. Sự kết hợp của sông, hào và tường thành không có hình dạng rõ ràng khiến cho Cổ Loa Thành như một mê cung quân sự vừa thuận lợi cho tấn công vừa tốt cho phòng thủ.