Hướng dẫn cúng đầy tháng cho bé từ A-Z

Lễ cúng đầy tháng cho bé 

Lễ cúng đầy tháng cho bé rất có ý nghĩa và quan trọng khi bé vừa tròn một tháng tuổi. Theo quan niệm dân gian Việt Nam, ngay khi lễ cúng bắt đầu thì cũng đồng thời là lúc mở đầu cho cuộc đời của một người và sẽ được tính có tuổi sau khi cúng thôi nôi. Đây được xem như lễ tạ ơn các Mụ đã cho phù hộ cho bé khỏe mạnh thông minh và cầu xin các bà Mụ ban cho đứa trẻ mọi điều may mắn tốt lành, mau ăn chóng lớn.

Cúng những chư vị nào?

Người xưa quan niệm rằng: Bé được sinh ra là do các vị Đại Tiên (Bà chúa Đầu thai), Tiên Mụ mà trực tiếp là 12 bộ Tiên Nương (12 bà mụ) nặn ra ban cho. Bởi vậy, khi đứa trẻ đầy cữ (đứa trẻ chào đời được 3 ngày), đầy tháng (đứa trẻ chào đời được 1 tháng), đầy năm; ngoài mâm cúng bàn thờ Phật, mâm cúng gia tiên, mâm lễ thần tài, ông địa, mâm cúng táo quân, ông bà cha mẹ còn phải bày mâm lễ phẩm kính 12 Mụ bà, một Bà chúa và một mâm kính 3 Đức ông.

12 bà Mụ, mỗi bà kiêm một việc trong sinh nở giáo dưỡng, bao gồm:

  • Mụ bà Trần Tứ Nương coi việc sanh đẻ (chú sanh)
  • Mụ bà Vạn Tứ Nương coi việc thai nghén (chú thai)
  • Mụ bà Lâm Cửu Nương coi việc thụ thai (thụ thai)
  • Mụ bà Lưu Thất Nương coi việc nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé (chú nam nữ).
  • Mụ bà Lâm Nhất Nương coi việc chăm sóc bào thai (an thai)
  • Mụ bà Lý Đại Nương coi việc chuyển dạ (chuyển sinh)
  • Mụ bà Hứa Đại Nương coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)
  • Mụ bà Cao Tứ Nương coi việc ở cữ (dưỡng sanh)
  • Mụ bà Tăng Ngũ Nương coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)
  • Mụ bà Mã Ngũ Nương coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)
  • Mụ bà Trúc Ngũ Nương coi việc giữ trẻ (bảo tử)
  • Mụ bà Nguyễn Tam Nương coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ (giám sanh).

Theo sách Đài Bắc thị tuế thời ký, tại Từ Hựu Cung Sơn ở Đài Bắc lại cung phụng tới 13 bà mẹ sanh, thêm một bà Đỗ Ngọc Nương chuyên đỡ đẻ (tiếp sanh)

Còn ba Đức thầy bao gồm: Thánh sư, tổ sư và tiên sư có chức năng truyền dạy nghề nghiệp (không phải 13 đức thầy).

Mâm cỗ cúng đầy tháng cho bé gái

Mâm cỗ cúng đầy tháng cho bé gái

Chuẩn bị mâm cỗ 

Vào ngày đầy tháng, thường các gia đình làm lễ cúng đầy tháng và bày cỗ mời họ hàng khách khứa để mừng cho cháu bé đã qua thời trứng nước, song song đó cũng là thời điểm mẹ của cháu bé (sản phụ) kết thúc quá trình ở cữ. Tùy vào từng miền, bé trai hay bé gái mà mâm cỗ cúng đầy tháng sẽ có chút khác biệt.

Mâm lễ vật cúng 12 bà mụ:

  1. Đồ vàng mã: những đôi hài màu xanh, nén vàng màu xanh, váy áo màu xanh.
  2. Cau trầu: trầu têm cánh phượng, 12 miếng trầu với cau bổ làm tư và 1 miếng to hơn với cau nguyên quả
  3. Đồ chơi trẻ em bằng nhựa hoặc sành sứ: như các bộ đồ chơi giống hệt nhau với bát, đũa, thìa, chén cốc, con giống, xe cộ, nón, mũ v.v.
  4. Động vật: cua, con ốc, tôm để sống hoặc có thể hấp chín. Các động vật này có 12 con kích thước bằng nhau và có 1 con to hơn. Hoặc nếu không có con to hơn thì thay bằng 3 con nhỏ. Các con này để vào bát bày cúng và sau khi cúng xong thì đem thả ra ao, hồ phóng sinh.
  5. Phẩm oản: Chia đều 12 phần và một phần lớn hơn (hoặc nhiều hơn).
  6. Lễ mặn: bao gồm xôi, gà luộc, cơm, canh, món ăn, rượu trắng
  7. Kẹo bánh: Chia thành 12 phần và một phần to hơn (hoặc nhiều hơn).
  8. Hương hoa: hương, lọ hoa nhiều màu, tiền vàng, nước trắng.

Bày mâm cúng đầy tháng tương tự cho cả bé trai và bé gái

  • Mâm cúng đặt ở phía tây, bình hoa đặt ở phía đông – “đông bình tây quả”
  • Lễ vật cúng Đức ông xếp trên 1 bàn nhỏ.
  • Lễ vật cho 12 vị tiên nương & 1 bà Chúa thiên thai được bày lên bàn lớn. 
  • 2 bàn phẩm vật trên cách nhau 10 phân, vật đặt trên mâm bố trí hợp lí, cân đối là được.
Mâm cúng đầy tháng cho bé trai

Mâm cúng đầy tháng cho bé trai

Bài khấn nguyện cúng đầy tháng cho bé

Đúng giờ hoàng đạo trong ngày được chọn tiến hành nghi lễ cho con, bố mẹ hoặc ông bà sẽ tiến hành đọc văn khấn và làm lễ bắt miếng cho trẻ.

Văn khấn

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ tát

– Con lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa

– Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa

– Con kính lạy Đệ tam Thiên Mụ đại tiên chúa

– Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương

Hôm nay, là ngày … … … tháng … … … năm … … … 

Vợ chồng con là …………………………………. sinh được con (trai, gái) đặt tên là …………………………………. 

Chúng con ngụ tại …………………………………. …………………………………. …………………………………. 

Nay, nhân ngày đầy tháng chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thần kính cẩn tấu trình:

Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ công địa mạch, Thổ địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu, tên …………………………………. sinh ngày …………………………………. được mẹ tròn, con vuông.

Cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật , phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngon, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô ương, vô hạn, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng, kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Gia đình con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.

Xin thành tâm đỉnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nghi thức khai hoa – bắt miếng

Đứa bé được đặt ngay trên bàn giữa, chủ lễ rót trà thắp hương xin phép bắt miếng. Sau đó, bồng đứa trẻ một tay, tay kia cầm một nhánh hoa điệp (có thể hoa khác) vừa quơ qua, quơ lại trên miệng cháu bé vừa dạy những lời tốt đẹp như sau:

Mở miệng ra cho có bông, có hoa,

Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ,

Mở miệng ra cho có bạc, có tiền,

Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến…

Mong rằng bài viết trên sẽ hữu ích cho các bố các mẹ đang chuẩn bị làm lễ cúng đầy tháng cho “thiên thần” của mình.