Máy X quang và những điều cần biết

Máy X quang là một thiết bị sử dụng phổ biến và vô cùng cần thiết trong việc chẩn đoán hình ảnh và khám chữa bệnh. Máy X quang có vai trò vô cùng quan trọng giúp các y bác sĩ chẩn đoán bệnh một cách chính xác và nhanh chóng. Dưới đây là một số thông tin cơ bản về máy X quang.

Tổng quan về máy X quang

Tia X là gì?

Tia X là loại tia truyền thẳng và có khả năng xuyên qua các vật chất và một số bộ phận mềm trên cơ thể người. Cường độ tia càng cao, sự đâm xuyên này càng dễ dàng. Chính vì vậy, người ta sử dụng tia X để chụp những bộ phận cứng như xương, răng,… và không dùng để chụp mô.

Cường độ của chùm tia X sau khi xuyên qua vật chất sẽ giảm xuống do một phần năng lượng bị hấp thu. Đây chính là cơ sở của các phương pháp chẩn đoán X quang và liệu pháp X quang trong y học.

Máy chụp X quang là gì?

Máy X quang là thiết bị sử dụng trong chẩn đoán hình ảnh, phương pháp tạo ảnh có sử dụng tia X để xây dựng và tái tạo hình ảnh, cấu trúc bên trong cơ thể.

Một sản phẩm máy chụp X quang

Các ứng dụng của máy X quang như: Khảo sát cấu trúc của các bộ phận bên trong cơ thể như xương khớp, bụng, sọ não, cột sống, phổi, hệ tiết niệu, dạ dày,… Hiện nay, máy X quang được sử dụng phổ biến và rộng rãi trong bất cứ phòng khám lớn nhỏ, bệnh viện từ trung ương đến địa phương.

Cấu tạo của máy X quang gồm các bộ phận cơ bản như:

  • Khối phát tia X
  • Khối tạo cao thế
  • Bàn chụp, giá chụp, cột đỡ bóng
  • Khối điều khiển
  • Khối thu nhận và hiển thị hình ảnh

Nguyên lý hoạt động của máy chụp X quang

 

Chùm tia X sau khi được truyền qua bộ phận cần khám của cơ thể thì suy giảm do bị hấp thụ bởi các cấu trúc. Sự suy giảm này phụ thuộc vào độ dày và mật độ của cấu trúc, bộ phận cơ thể mà nó đi qua. Cuối cùng, chùm tia tác dụng với bộ phận thu nhận để xử lý hình ảnh, cho ra kết quả thông qua máy X quang. Khả năng thu nhận, xử lý hình ảnh là yếu tố khác biệt lớn nhất giữa các thế hệ máy X quang.

Máy X quang được phân loại dựa vào các yếu tố như cấu trúc, chức năng, công nghệ,…

–         Theo cấu trúc: Máy X quang cố định, máy X quang di động, máy X quang xách tay,…

–         Theo công nghệ xử lý hình ảnh: Máy X quang cổ điển (dùng phim), máy X quang chiếu (dùng màn chiếu), máy X quang kỹ thuật số gián tiếp (CR), máy X quang kỹ thuật số trực tiếp (DR),…

–         Theo chức năng: Máy X quang thường quy, máy X quang răng, máy X quang vú, máy X quang can thiệp,…

Ngày nay, máy X quang cổ điển dùng các loại phim ít được sử dụng bởi các yếu tố như: các vấn đề về an toàn bức xạ, vệ sinh môi trường; sự bất tiện,… Thay vào đó, máy X quang kỹ thuật số đang dần thay thế vì các ưu điểm như: An toàn và đảm bảo hơn, hình ảnh thu dưới dạng số, dễ dàng lưu vào máy tính,…

Máy X quang được chia thành nhiều loại

Cần chuẩn bị gì khi chụp X quang

Chụp X quang là một trong những bước khám thường có trong việc khám chữa bệnh. Để đảm bảo sự an toàn và hiệu quả cao nhất, bạn cần chuẩn bị những điều sau trước khi thực hiện chụp X quang:

–         Bệnh nhân nữ cần thông báo với các y bác sĩ hoặc kỹ thuật viên trước khi chụp X quang nếu có thai hoặc chậm kinh nguyệt vì tia X có thể gây ảnh hưởng bất lợi đối với thai nhi.

–         Bệnh nhân cần mặc đồ nhẹ hoặc dùng áo choàng của bệnh viện.

–         Tháo bỏ các vật dụng ảnh hưởng đến hình ảnh trên phim như trang sức, kính mắt, cặp tóc,…

–         Kỹ thuật viên sẽ hướng dẫn chi tiết quá trình thăm khám đường tiêu hóa, hệ tiết niệu, chụp ống sonde,…

–         Nếu bệnh nhân được chỉ định tiêm thuốc cản quang, bác sĩ sẽ hướng dẫn bệnh nhân ký cam kết trước khi tiêm thuốc. Các bà mẹ đang cho con bú có thể cho con bú lại sau 24 giờ tiêm thuốc cản quang.

–         Không sử dụng các chất kích thích tối hôm trước và sau khi chụp như trà, cà phê, thuốc lá, rượu,…

–         Thông báo với bác sĩ hoặc kỹ thuật viên trước khi chụp nếu bệnh nhân có nhịp tim nhanh, không ổn định.

Vấn đề an toàn trong chụp X quang

Vì tia X là một loại tia bức xạ có thể làm tổn thương tế bào và có tác dụng phụ nên khi dùng phải có vật chắn tia như màn chắn, màng hấp thụ,… Phòng chụp X quang là phòng kín đảm bảo tia X không thoát ra ngoài.

Kỹ thuật viên khi sử dụng máy X quang cần mặc quần áo bảo hộ, chuẩn bị kỹ cho bệnh nhân, dùng các loại phim có lớp nhũ có khả năng bắt sáng nhạy và cao nhất. Thời gian chụp X quang không được quá lâu và bệnh nhân không được chụp X quang nhiều lần trong một khoảng thời gian nhất định.

Cần chú ý vấn đề an toàn khi sử dụng máy X quang

Trên đây là một số thông tin cơ bản về máy X quang cũng như những lưu ý và vấn để an toàn trong việc chẩn đoán bệnh bằng máy X quang. Hy vọng bài viết trên đem lại cho bạn những kiến thức bổ ích. Nếu có nhu cầu hoặc cần tư vấn về các loại máy X quang cũng như các thiết bị y tế khác, hãy liên hệ ngay với Gia Phát qua số hotline 0948.4828.48 để được tư vấn tận tình và nhanh nhất hoặc truy cập vào website giaphatmed.com. Xin cảm ơn!