Có nên mua đầu máy nén khí không dầu cũ? Cách chọn chuẩn

Views: 3 

Khác với các dòng máy nén khí ngập dầu dùng cho ngành cơ khí hay sửa chữa xe, dòng máy nén khí không dầu (Oil-free) sở hữu một đặc thù hoàn toàn khác biệt. Nhiệm vụ của chúng là cung cấp nguồn khí nén sạch tinh khiết, hoàn toàn không lẫn hơi dầu, phục vụ riêng cho các ngành có tiêu chuẩn vệ sinh khắt khe như nha khoa, y tế, chế biến thực phẩm, hay các phòng thí nghiệm vi sinh.

Tuy nhiên, giá thành của một cụm máy không dầu mới chính hãng thường rất cao, gấp rưỡi hoặc gấp đôi dòng máy có dầu cùng công suất. Chính vì vậy, giải pháp tìm mua tách rời đầu máy nén khí không dầu cũ về để thay thế cho cụm máy cũ bị hỏng, hoặc tự lắp ráp hệ thống đang trở thành xu hướng tối ưu chi phí của nhiều phòng khám và cơ sở sản xuất nhỏ. Dù vậy, cơ chế hoạt động không dầu có những đặc tính mài mòn rất riêng. Nếu không hiểu rõ cấu tạo chuyên biệt này, bạn rất dễ mua phải một chiếc đầu nén đã cạn kiệt tuổi thọ.

Điểm khác biệt cốt lõi về cấu tạo của đầu nén không dầu

Để chọn mua được hàng cũ còn dùng tốt, trước hết bạn cần hiểu tại sao chúng lại vận hành được mà không cần dầu bôi trơn.

Trong các đầu nén thông thường, dầu máy đóng vai trò làm mát, làm kín và giảm ma sát giữa piston và thành xi-lanh. Ở đầu máy nén khí không dầu, để không làm bẩn nguồn khí, nhà sản xuất buộc phải loại bỏ hoàn toàn lượng dầu này ra khỏi buồng nén. Thay vào đó, họ sử dụng hai giải pháp kỹ thuật đặc biệt:

• Lớp phủ Teflon chịu nhiệt: Séc-măng (vòng găng) và thành xi-lanh của đầu nén không dầu được phủ một lớp hợp chất đặc biệt, thường là Teflon hoặc carbon có đặc tính tự bôi trơn, chịu ma sát và chịu nhiệt độ cực cao.

• Vòng bi (bạc đạn) bít kín có mỡ bôi trơn vĩnh viễn: Các vị trí trục khuỷu, tay biên sử dụng loại vòng bi đặc chủng được bơm sẵn loại mỡ chịu nhiệt cao cấp và bít kín bằng nắp cao su hoặc nắp sắt, không để mỡ rò rỉ ra ngoài khoang nén.

Chính vì cơ chế này, tuổi thọ của một chiếc đầu máy nén khí không dầu cũ phụ thuộc hoàn toàn vào độ mòn của lớp phủ Teflon và độ rơ của vòng bi bít kín, chứ không nằm ở việc máy được thay dầu định kỳ hay chưa.

Những rủi ro đặc thù khi mua đầu nén không dầu đã qua sử dụng

Nếu như máy có dầu cũ khi bị mòn chỉ gây hiện tượng lên hơi chậm hoặc ra khói dầu, thì dòng không dầu cũ lại tiềm ẩn những lỗi mang tính “sát thương” cao hơn cho túi tiền của bạn:

• Lớp phủ Teflon bị bong tróc hoàn toàn: Khi đầu nén đã chạy quá số giờ quy định, lớp Teflon bảo vệ bị mài mòn hết, để lộ phần kim loại trần của piston tiếp xúc trực tiếp với xi-lanh. Quá trình ma sát khô này sẽ sinh nhiệt cực lớn cực nhanh, làm xước lòng xi-lanh sâu và dẫn đến hiện tượng bó kẹt, chết đứng đầu nén chỉ sau vài chục giờ sử dụng tại xưởng của bạn.

• Vòng bi bị khô mỡ gây vỡ rơ-le hoặc cháy motor: Khi mỡ bôi trơn vĩnh viễn trong vòng bi bị khô do nhiệt độ và thời gian, vòng bi sẽ bị rơ. Khi chạy, tay biên sẽ bị lệch tâm, giã lòng xi-lanh tạo ra tiếng ồn cực lớn và làm tăng dòng điện đột ngột, khiến motor kéo bị quá tải liên tục.

• Khí nén bị lẫn mùi hôi: Một số đầu nén cũ bị bỏ hoang lâu ngày trong bãi máy bị ẩm mốc bên trong, hoặc lớp carbon bên trong bị mủn ra do nhiệt. Khi bạn lắp vào sử dụng, nguồn khí sinh ra sẽ có mùi khét hoặc mùi hôi bẩn, trực tiếp làm hỏng thiết bị nha khoa hoặc làm nhiễm bẩn thực phẩm.

>>> Nhiều lựa chọn phù hợp cho xưởng sản xuất quy mô nhỏ và vừa tại thanh lý máy nén khí cũ.

Quy trình 3 bước “bắt bệnh” đầu máy nén khí không dầu cũ tại bãi

Khi đi mua một đầu nén độc lập (chưa lắp vào bình hay motor), bạn không thể bấm giờ nạp khí như thông thường. Hãy tự mình kiểm tra bằng 3 bước thực tế sau:

1. Quay thử trục khuỷu bằng tay để cảm nhận độ mượt

Hãy dùng tay quay trực tiếp puly hoặc trục quay của đầu nén.

• Một đầu nén còn tốt khi quay sẽ cho cảm giác mượt mà, hơi nặng tay một chút khi piston đi lên hành trình nén (do có hơi) nhưng hoàn toàn không có cảm giác bị sượng, kẹt hay lỏng lẻo.

• Nếu bạn quay mà nghe tiếng “sột soạt” bên trong, hoặc trục quay lỏng rơ như không có lực cản, chứng tỏ séc-măng Teflon đã mòn vẹt hoặc lòng xi-lanh đã bị cào xước nặng.

2. Kiểm tra độ kín và lực hút bằng lòng bàn tay

Bạn hãy dùng lòng bàn tay bịt chặt vào lỗ nạp khí (nơi lắp lọc gió) rồi quay mạnh trục máy theo chiều vận hành. Một chiếc đầu nén có độ kín khít tốt sẽ tạo ra một lực hút chân không rõ rệt, hút dính lòng bàn tay của bạn vào lỗ nạp. Tiếp theo, bịt lỗ xả khí ra và quay máy, nếu áp lực khí đẩy ra mạnh dứt khoát, không bị xì ngược lại luồng nạp thì hệ thống lá van bằng thép lá bên trong đầu nén vẫn còn nguyên vẹn, chưa bị cong vênh hay nứt gãy.

3. Quan sát màu sắc phôi nhôm tản nhiệt

Các đầu nén không dầu thường được làm bằng hợp kim nhôm để tản nhiệt nhanh. Hãy nhìn kỹ vào các khe tản nhiệt sâu bên trong lốc máy. Nếu phôi nhôm có màu trắng sáng hoặc xám đều tự nhiên, chứng tỏ máy chưa từng bị quá nhiệt. Nếu phần nhôm xung quanh buồng nén có dấu hiệu ngả sang màu vàng cháy, xỉn đen hoặc có vết rạn nứt nhỏ, chiếc đầu nén đó đã từng bị chạy ép tải, chạy quá nhiệt nghiêm trọng và lớp Teflon bên trong chắc chắn đã xuống cấp.

Nên chọn phân khúc đầu nén cũ nào để an tâm nhất?

Trên thị trường hàng cũ, bạn sẽ đứng trước hai sự lựa chọn phổ biến:

• Đầu nén không dầu Nhật bãi (Dòng đầu máy đuôi cá hoặc đầu vuông của Hitachi, Anest Iwata): Đây là phân khúc đỉnh cao về độ bền. Phôi kim loại và công nghệ phủ Teflon của Nhật có tuổi thọ vượt trội. Dù là hàng cũ nhưng nếu chọn được con máy nguyên bản, chúng vẫn chạy êm ái, độ ồn cực thấp (dưới 60 dB) và cho lượng khí ra sạch tuyệt đối. Nhược điểm duy nhất là giá thành dòng này khá cao và số lượng hàng bãi còn nguyên bản không quá nhiều.

• Đầu nén mô-đun rời Đài Loan/Trung Quốc loại mới 90%: Đây là các đầu nén dạng motor liền đầu (thường có công suất 0.75HP, 1HP hoặc 1.5HP) được tháo ra từ các cụm máy bị hỏng bình hoặc hỏng hệ thống điện. Ưu điểm là giá rẻ, dễ lắp thay thế vì các chân đế được làm theo chuẩn chung. Tuy nhiên, độ bền của lớp Teflon ở phân khúc này ngắn hơn, đòi hỏi bạn phải dùng đúng tải, không được ép máy chạy liên tục không nghỉ.

Hướng dẫn bảo dưỡng để kéo dài tuổi thọ đầu nén không dầu cũ

Của bền tại người, đối với dòng máy không có dầu bôi trơn bảo vệ, việc bảo dưỡng đúng cách quyết định tới 80% độ bền của máy sau khi mua về:

• Tuyệt đối không tự ý tra dầu: Đây là sai lầm chết người của nhiều người mới dùng. Khi thấy đầu nén kêu to, nhiều người nghĩ do khô dầu và xịt dầu RP7 hoặc tra dầu máy vào buồng nén. Việc này sẽ làm phá hủy hoàn toàn lớp màng Teflon tự bôi trơn, khiến bụi bẩn bám vào làm rách séc-măng và hỏng luôn đầu nén ngay lập tức.

• Vệ sinh lọc gió cực kỳ nghiêm ngặt: Vì không có dầu giữ bụi, nếu để bụi bẩn, cát nhỏ lọt vào buồng nén, chúng sẽ đóng vai trò như các hạt giấy ráp chà xát, làm nát lớp Teflon và cào nát lòng xi-lanh. Hãy kiểm tra và giặt hoặc thay lõi lọc gió mỗi tháng một lần.

• Cài đặt thời gian nghỉ cho máy: Đầu nén không dầu sinh nhiệt rất nhanh. Bạn nên thiết kế dung tích bình chứa phù hợp để máy có thời gian chạy và nghỉ luân phiên (tỷ lệ chạy 60% – nghỉ 40% là lý tưởng), tránh để đầu nén chạy liên tục quá 20 phút.

Tìm kiếm một chiếc đầu máy nén khí không dầu cũ chất lượng đòi hỏi sự tỉ mỉ và một chút kiến thức cơ khí thực tế để không chọn phải những thiết bị đã quá hạn sử dụng. Về lâu dài, nếu doanh nghiệp của bạn yêu cầu một hệ thống khí nén công nghiệp sạch hoàn toàn với công suất lớn, vận hành tự động ổn định và tiết kiệm điện năng, việc chuyển hướng sang các dòng máy nén khí trục vít không dầu thế hệ mới sẽ là bước đầu tư mang lại hiệu quả kinh tế bền vững nhất.

Để cập nhật thêm các kiến thức kỹ thuật chuyên sâu về hệ thống khí nén chính hãng, hoặc tìm kiếm giải pháp thiết bị chuẩn tiêu chuẩn công nghiệp, bạn có thể tham khảo trực tiếp tại: http://maynenkhihitachi.com.vn.

>>> Các dòng máy Nhật đã qua sử dụng nổi bật về độ bền được cung cấp tại bán máy nén khí Nhật Bãi.